محققان سرنوشت فروکتوز موجود در رژیم غذایی را در بدن بررسی کردند

31 اوت2021- در دنیای سریع کنونی، وابستگی به غذاها و نوشیدنی های آماده ی مصرف که به طور گسترده در دسترس هستند، افزایش یافته است. این غذاها به طور معمول دارای فیبر و مواد مغذی ضروری کمی هستند اما اغلب حاوی مقادیر زیادی قند اضافه هستند. این تغییر در رژیم های غذایی، همراه با یک شیوه زندگی بی تحرک، به افزایش اختلالات متابولیکی مختلف مانند دیابت، بیماری کبد چرب و بیماری قلبی منجر شده است. نکته نگران کننده در مورد شکر این است که هرچه بیشتر آن را بخورید، بیشتر هوس آن را می کنید، که منجر به چرخه معیوب مصرف بیش از حد شکر و سلامت ضعیف می شود.

بنابراین " قند اضافه شده" دقیقاً چیست و چرا برای ما بسیار مضر است؟ برای درک این موضوع، ابتدا اجازه دهید اصول اولیه را درک کنیم. شکر تصفیه شده (یا "ساکارز") یک دی ساکارید است که از نظر ساختاری از دو قند ساده ی "گلوکز" و "فروکتوز" تشکیل شده است. اگرچه این قندهای ساده از نظر ساختاری مشابه یکدیگر هستند، اما از طریق مسیرهای مختلفی در بدن متابولیزه می شوند و در حالی که مصرف بیش از حد فروکتوز (حتی در محدوده ی "نرمال"، تا حدی) برای ما مضر است، مکانیسم های زیر بنایی متابولیسم فروکتوز و نقش بالقوه ی آنها در اختلالات متابولیک هنوز به طور کامل شناخته نشده است.

بنابراین، محققان چینی در یک بازنگری جامع که در Chinese Medical Journal منتشر شد، به دنبال درک سرنوشت فروکتوز در بدن و مسیرهای تنظیم کننده ی متابولیسم آن بودند. پروفسور وایپینگ جی ژانگ، نویسنده ی راهبر این مقاله، در توضیح مفاهیم بالینی این مطالعه، گفت: بازنگری ما به روز رسانی جامعی در مورد پیشرفت جنبه های مولکولی و سلولی متابولیسم فروکتوز و نقش آنها در توسعه بیماری های متابولیک ارائه داد. این یافته ها می تواند به توسعه استراتژی های جدید تشخیصی، پیشگیرانه و درمانی برای بیماری های متابولیک کمک کند.

محققان در ابتدا توضیح دادند که بیشتر فروکتوز دریافت شده توسط سلولهای پوششی روده جذب می شود. انتقال دهنده هایی از جنس پروتئین به نام GLUT5 و GLUT2 که توسط سلول های روده بیان می شوند، این جذب را تسهیل می کنند، و GLUT5 بیشترین میل را به فروکتوز نشان می دهد. جالب است که این گیرنده ها در پاسخ به سطح فروکتوز تنظیم می شوند و بنابراین، کمبود GLUT5 می تواند منجر به سوء جذب فروکتوز و اختلال عملکرد روده شود. در حقیقت، مطالعات روی موش ها نشان داده است که حذفGLUT5 ، می تواند مشکلات روده ای مانند تجمع گاز و مایع را ایجاد کند. به همین دلیل است کهGLUT5 ، یک نامزد دارویی بالقوه برای برخی بیماریهای ناشی از فروکتوز است.

هنگامی که فروکتوز وارد گردش خون می شود، غلظت آن در خون (هرچند بسیار کمتر از گلوکز) توسط کلیه و کبد، که هر دو قطب متابولیکی مهم در بدن ما هستند، کنترل می شود. در این اندام ها، فروکتوز برای تولید گلوکز، از طریق فرآیندی به نام "گلوکونئوژنز" مصرف می شود. با این حال، این واکنش مستلزم تجزیه ی مولکولی به نام"ATP" (منبع اصلی انرژی در سلول ها) است. بنابراین، مصرف بیش از حد فروکتوز، می تواند منجر به تخلیهATP موجود در سلول ها شود، که مسیر دیگری را که در متابولیسم اسید اوریک دخیل است، فعال می کند که این مسیر موجب تجمع اسید اوریک در خون و مفاصل و افزایش خطر ابتلا به "نقرس" (بیماری درد شدید مفاصل) می شود. محققان در ادامه توضیح دادند که مصرف فروکتوز همچنین می تواند باعث افزایش سطح کلسترول و چربی شکمی شود و خطر ابتلا به اختلالات قلبی را افزایش دهد.

در مرحله ی بعدی، محققان در مورد تغییرات در سطح ژنهایی که متابولیسم فروکتوز را تنظیم می کنند، توضیح دادند. پروتئینی به نام "ChREBP" یک تنظیم کننده ی مهم ژنهایی است که در جذب، انتقال و تخریب قندها نقش دارند. مطالعات حیوانی روی موشهای دارای کمبودChREBP ، نشان می دهد که ChREBP، برای جذب و ترشح فروکتوز ضروری است. با این حال، مکانیسم های مولکولی تنظیم کننده ی فعالیتChREBP ، در پاسخ به تحریک فروکتوز هنوز درک نشده است.

کسب اطلاعات بیشتر در مورد مکانیسم تنظیم بیوشیمیایی مسیرChREBP ، قطعاً می تواند سرنخ های جدیدی در تنظیم متابولیسم فروکتوز و اثرات متابولیکی آن ارائه دهد. پیشرفت های آتی در این زمینه به تلاش های ما برای دستیابی به سلامت بهتر قلبی و متابولیسمی و کسب اطلاعات بیشتر برای تدوین توصیه های بالینی بهتر در مورد مصرف قندهای موجود در رژیم غذایی کمک می کند.

به طور کلی، این یافته ها نشان می دهد که چگونه افزایش مصرف فروکتوز می تواند منجر به عدم تعادل در مسیرهای مختلف متابولیکی در بدن ما شود و متعاقباً باعث بیماری های مختلف شود.در واقع، آنچه می خوریم نقش مهمی در سلامت کلی ما دارد!

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20210831/Researchers-explore-the-fate-of-dietary-fructose-in-the-body.aspx